Pact3000: Kledingregels op school

Waar wringt het?

Veel leerlingen worden aangesproken op “te blote” kleding, maar ook op zaken als jassen in de klas, mutsen of schoeisel. Vooral meisjes krijgen opmerkingen, terwijl jongens in de meerderheid nog nooit zijn aangesproken. Ook leerlingen met een grotere maat voelen zich sneller geviseerd dan anderen.

Daarnaast merken jongeren dat niet alleen leerkrachten, maar ook medeleerlingen elkaar strenger beoordelen. Dit zorgt voor extra druk en onderlinge spanningen.

De hoofddoek: “Het voelt alsof een deel van mij wordt afgenomen”

Op bijna alle Leuvense secundaire scholen is het dragen van een hoofddoek verboden. Voor Nour, een leerling die wél een hoofddoek wil dragen, voelt dat alsof ze een deel van haar identiteit niet mag tonen. Ze krijgt steun van medeleerlingen, maar ervaart dat het vooral bij leerkrachten gevoelig ligt. Het verbod demotiveert haar en maakt schoolgaan emotioneel zwaar.

Hoe opmerkingen binnenkomen

Leerlingen getuigen dat opmerkingen over kleding vaak publiek, streng of op een beschuldigende toon worden gemaakt. Dat veroorzaakt schaamte, onzekerheid en frustratie, en beïnvloedt hun motivatie negatief.

Wanneer een leerkracht rustig en respectvol het gesprek aangaat, tonen jongeren veel meer begrip. De manier van aanspreken blijkt dus minstens even belangrijk als de regel zelf.

Wat willen leerlingen?

Hoewel 44% aangeeft liefst géén kledingregels te hebben, volgen de meeste reacties een genuanceerder beeld. Jongeren willen vooral:

• Vertrouwen dat ze zelf kunnen inschatten wat gepast is;
• Eerlijke regels voor iedereen, ongeacht gender, lichaam of geloof;
• Inspraak via leerlingenraden of andere vormen van overleg.

Ze zien kleding als een manier om zichzelf te ontwikkelen, te experimenteren en zich goed te voelen. Regels moeten volgens hen gedragen worden door álle betrokkenen.

Hoe kan het wél?

Op De Ring

Het leerlingenparlement werkte een jaar lang rond kledingregels. Ze gingen in gesprek met een diverse groep leerlingen en met leerkrachten. Op basis daarvan schreven ze een advies met concrete voorstellen die een middenweg vormden tussen beide groepen. Dat leidde tot nieuwe, duidelijke en eigentijdse regels. De belangrijkste les: dialoog werkt, en weerstand valt vaak beter mee dan verwacht.

Op De Met

De Met werkt zonder kledingregels. Leerlingen krijgen er veel vrijheid, en leerkrachten praten met hen wanneer er twijfel is over wat geschikt is. Volgens leerlingen werkt dit omdat de school klein en open is, en iedereen elkaar kent. Op grotere scholen zou zo’n volledige vrijheid misschien moeilijker zijn, maar het toont wel dat vertrouwen en gesprek centraal kunnen staan.

Conclusie

Jongeren willen geen polarisatie, maar duidelijke, eerlijke en gedragen afspraken. Door te luisteren, samen te werken en regels transparant op te bouwen, kunnen scholen spanningen vermijden en een kledingbeleid creëren waarin iedereen zich gezien voelt.

Toch nog vragen?

Jelena helpt je met veel plezier verder.